2026_03_16 - VNG Magazine nr 2 (Paperturn) - Flipbook - Page 18
niet goed van de grond komt, dan is die stap naar
voren misschien nog wel belangrijker. Dan is het
aan gemeenten zelf om (lokale) oplossingen te vinden voor uitdagingen rond bestaanszekerheid, de
woningcrisis of klimaatverandering. Dan is het aan
ambtenaren, wethouders en burgemeesters om
goed beleid te ontwikkelen, en uit te voeren. En dan
is het aan raadsleden om dat beleid te controleren
en aan te vullen.
Elk raadslid moet dat vooral op diens eigen manier
doen. Op een manier die past, die goed voelt, die voldoening geeft. Maar één advies geldt voor álle raadsleden. Één advies dat ambtsgenoten in het hele land
en deskundigen roepen en dat in rapporten te lezen
is: ga naar buiten, zoek het contact met inwoners.
‘Ga de paden op, de lanen in’, zoals VNG-voorzitter
Sharon Dijksma het in dit magazine verwoordt.
Behoud het lekenbestuur
Stap naar voren
Als Den Haag het niet voor elkaar krijgt, zo concludeerde de VNG begin januari 2024 in haar verenigingsstrategie, dan moeten de gemeenten het doen.
Dan is het aan de lokale besturen om niet alleen problemen te signaleren, maar ook proactief met oplossingen voor grote uitdagingen te komen. Omdat
gemeenten op veel thema’s simpelweg het best
weten hoe de uitvoering in elkaar steekt, én omdat ze
hun inwoners het beste kennen en begrijpen.
Een strategie die samen is gevat in één duidelijke
oproep: stap naar voren.
Ans Putman
Ricus Tiekstra
De tijd is er nu rijp voor. De eerste signalen uit het
nieuwe kabinet bieden tenminste de hoop op een
betere relatie tussen rijk en regio. Op een Haagse
wil om te luisteren naar gemeenten, en hun ideeën
serieus te nemen. Dat lezen we in het coalitieakkoord, dat zeggen ook premier Rob Jetten en
Pieter Heerma, minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties. ‘We zorgen ervoor dat elke
regio telt, dat de kracht van elke regio benut wordt
en dat mensen zich vertegenwoordigd en gehoord
voelen. We werken hierbij goed samen met de
medeoverheden’, zo verwoordde Heerma zijn taak,
kort na zijn beëdiging.
Oplossingen vinden
Hans Vollaard
18 | VNG MAGAZINE
Maar als het anders uitpakt, als die samenwerking
De Raad voor het Openbaar Bestuur pleit daarbij, in
verschillende adviesrapporten, voor het behoud van
het lekenbestuur. Voor een ambt dus dat niet gedomineerd wordt door politieke professionals, maar
door mensen die met beide benen in de maatschappij staan. Ook daarin weerklinkt dezelfde boodschap: verlies het contact met de samenleving niet.
Of je het nu aan Van der Heijden vraagt of aan Ricus
Tiekstra (Groen Drimmelen), aan Annelie Bonnet
(D66 Westerkwartier), Sebastiaan van der Veer (CDA
Leiden) of Ans Putman (Partij voor Lokaal Maatwerk
– Doetinchem), allemaal zeggen ze ongeveer hetzelfde als je ze naar het belang van de gemeenteraad
vraagt: de kracht ervan zit in de nabijheid. ‘Gewone’
Nederlanders, met hun voeten midden in de samenleving, voor iedereen aanspreekbaar, die vanuit deze rol
de kans krijgen om mee te denken over hun directe
omgeving. De puurste vorm van democratie in Nederland, een land dat drijft op de toegankelijkheid van
gemeenten en hun raadsleden.
De voordeur van Thorbecke
Zo zag Johan Rudolph Thorbecke, grondlegger van
de Grondwet, de woonlagen in zijn ‘huis’ ook voor
zich. Drie bestuursniveaus – landelijk, provinciaal en
lokaal – met elk hun eigen taken en verantwoordelijkheden. Met de gemeente, natúúrlijk, op de
begane grond. De laag waar voorbijgangers nieuwsgierig naar binnen kunnen kijken, waar je je bezoek
uitnodigt. De eerste overheid, die – letterlijk en
昀椀guurlijk – het dichtst bij inwoners staat.
En zeker voor raadsleden ligt dáár dus een belangrijke taak. Zij zijn de ingang in de (lokale) democra-
