2026_03_16 - VNG Magazine nr 2 (Paperturn) - Flipbook - Page 49
‘Vooral mensen met een bijstandsuitkering en wethouders. De eersten moeten relevante wijzigingen
in hun persoonlijke situatie melden
aan de gemeente, bijvoorbeeld
veranderingen in inkomen of woonsituatie. De laatsten moeten zorgen dat de raad over de informatie
beschikt die ze nodig heeft.’
Moet de wethouder ook
actief dingen
melden?
‘De wet kent zowel een actieve als
een passieve informatieplicht. Wethouders moeten namens het college vragen beantwoorden, maar het
college moet ook alle informatie
verstrekken “die de raad bij de
uitoefening van zijn taak nodig
heeft”. Dat is natuurlijk onduidelijk. Daarom doen gemeenteraden
er goed aan om aan te geven op
welke onderwerpen ze speci昀椀ek
geïnformeerd willen worden. Een
gri昀케e kan daarbij helpen. Een
concreet voorbeeld: als een bouwproject vertraging oploopt, moet
het college dit melden, zodat de
raad tijdig kan bijsturen of aanvullende vragen kan stellen.’
Zijn er ook uitzonderingen?
‘Altijd. In de wet staat dat een
verzoek om inlichtingen kan worden
geweigerd in verband met “het
openbaar belang”. Wat daaronder
Wie moet
wat weten?
De inlichtingenplicht houdt in dat
iemand gevraagd
en ongevraagd
relevante informatie moet
verstrekken.
Dat klinkt nogal
vaag: wat betekent de plicht
bijvoorbeeld
voor de raad
en het college?
Thorbeckeprofessor Geerten
Boogaard legt de
verhoudingen én
de grenzen uit.
kan worden verstaan, is bewust
opengelaten. Maar denk aan privacy
of informatie over grondprijzen die
een gemeente niet op straat wil
hebben. Het is aan de gemeenteraad
om te bepalen of ze een beroep op
dat “openbaar belang” accepteren.
Daarbij kan de raad ook onder geheimhouding worden geïnformeerd.’
Wat als het college het antwoord
ook niet weet?
‘Dan moet het college dat eerlijk aangeven. Een zelfbewuste gemeenteraad
zal dat echter alleen accepteren als
aantoonbare inspanningen zijn geleverd om het antwoord te achterhalen.
Als een verzoek niets met de gemeente te maken heeft of als het absurd
veel geld zou kosten om de informatie
te verzamelen, kan het college zich
beroepen op “natuurlijke belemmeringen”. Maar het laatste woord blijft bij
de raad. Het kan dus voorkomen dat
een individuele vraag onbeantwoord
blijft als een meerderheid van de raad
de daarmee gemoeide kosten onredelijk hoog acht. Uiteraard moet dat een
uitzondering blijven.’
Hoe weet je als
raadslid wat je
niet weet?
‘Dat weet je nooit. Daarom is het
belangrijk dat je als raadslid meerdere informatiebronnen hebt. Je
bent in de eerste plaats volksvertegenwoordiger en pas daarna heb
je een controlerende taak. Politiek
gezien is het daarom goed het
college te doordringen van een
ruime invulling van de actieve informatieplicht. Gri昀케es ondersteunen
raadsleden bij het beheersen van
informatiestromen.’
MAART 2026 | 49
Raad gevraagd
Wie heeft er in een
gemeente met de
inlichtingenplicht
te maken?
