VNG Magazine augustus 2026 - Flipbook - Page 24
Toerisme en recreatie
fysiek welzijn. En dat is geen luxe, maar een
noodzaak, zeker nu een steeds groter deel van
de bevolking kampt met stressklachten.
Maar de recreatieruimte staat in grote delen
van ons land onder druk. Zo berekende de ANWB
in 2023 dat de groene ruimte per inwoner met
80 procent is verminderd ten opzichte van 1900.
Een gevolg van de bevolkingsgroei en toename van
vrije tijd, maar ook van andere ruimtelijke en 昀椀nanciële
prioriteiten. In de hiërarchie verliest dit onderwerp
het nu eenmaal vaak van de bouw van nieuwe
woningen, uitbreiding van het elektriciteitsnet
of de aanleg van een nieuw militair oefenterrein.
Hoe zorgen we dat we voor iedereen
genoeg recreatieruimte hebben?
Hoe houden we gebieden leefbaar
en aantrekkelijk voor bewoners?
En dat terwijl de behoefte om te recreëren alleen
maar is toegenomen. Niet alleen is de welvaart in
Nederland gestegen, we hebben ook meer vrije tijd.
‘En nu we veel online zijn, is de vrijetijdsbesteding
veranderd’, zegt Udo. ‘Mensen willen niet meer op de
bank zitten. Ze willen naar buiten. Actief zijn. Fietsen,
wandelen of een culturele instelling bezoeken.’
Tel daar de enorme toeloop van toerisme bij
op – van 20 miljoen bezoekers in 2023 naar een
verwachte 42 miljoen in 2030 – en de leefbaarheid
van veel recreatiegebieden lijkt de komende jaren
nog verder onder druk te staan. Drukkere
binnensteden, langere 昀椀les, meer zwerfafval en
(geluids)overlast in natuurgebieden en rijen voor
musea en andere culturele trekpleisters. Vervelend
voor toeristen. Maar vooral ook voor de eigen
inwoners, die zich willen opladen voor een nieuwe
werkweek of hun zorgen even willen vergeten.
Kleine interventies, grote stappen
De boulevard in Harderwijk liet het al zien: investeren
in recreatie is goed voor je eigen inwoners én het
toerisme. Zo eenvoudig kan het volgens Udo soms
zijn. ‘Je hebt natuurlijk de grote vraagstukken. Hoe
zorgen we dat we op de lange termijn voor iedereen
genoeg recreatieruimte hebben? Hoe houden we
gebieden leefbaar en aantrekkelijk voor bewoners?
Hoe verminder je de drukte in Amsterdam? Die
problemen los je niet een-twee-drie op. Maar je kunt
met kleine interventies al heel veel stappen maken.’
Ze geeft een voorbeeld: ‘Als busladingen toeristen
allemaal bij dat ene kaaswinkeltje stoppen, is dat
heel 昀椀jn voor die ene ondernemer. Maar de andere
winkels en omwonenden hebben er vooral last van.
Richt je je omgeving in voor meerdaagse wandel- of
昀椀etstochten, zoals in Drenthe en de Achterhoek nu
gebeurt, dan verhoogt dit de kwaliteit van leven voor
bewoners, spreid je de drukte en heeft de bakker in
een klein dorp er ook wat aan.’
Het welzijn van inwoners vergroten. Overlast
verminderen. Voorzieningen in stand houden.
De lokale economie versterken. Het komt allemaal
terug in dat ene voorbeeld. Maar ook hier geldt: dit
is geen blauwdruk voor andere gemeenten. Succesvol beleid vereist, bovenal, kennis van de sentimenten en behoeften van bewoners. Daarom roept de
VNG-redeneerlijn ‘Brede welvaart in recreatie en toerisme’ ook op om de sociale, ecologische en economische impact van toerisme en recreatie te meten.
© VisitVeluwe
Stadsstrand bij Harderwijk.
24 | VNG MAGAZINE
Iets wat onder andere in Schouwen-Duiveland al
enkele jaren gebeurt. Sinds 2021 laat de gemeente
