VNG Magazine augustus 2026 - Flipbook - Page 25
het HZ Kenniscentrum Kustgemeenten elke drie
jaar onderzoek doen naar het draagvlak en de
economische en sociale bijdrage van toerisme.
Van verkeer tot natuur en van voorzieningen tot
cultuur: alle facetten komen erin naar voren. De
input wordt niet alleen gebruikt voor losse maatregelen, maar ook voor structureler beleid, zoals
de nieuwe versie van het ‘Uitvoeringsprogramma
Agenda Toerisme’.
Uit het laatste onderzoek, in 2024, bleek dat een
meerderheid van de inwoners (53 procent) het
toerisme in hun gemeente steunt. Dat draagvlak is
evenwel wankel en zelfs ietsje lager dan in 2021 (55
procent). Veelzeggende cijfers voor een regio die
ook veel baat heeft bij de komst van bezoekers.
Daarom laat Schouwen-Duiveland de opbrengsten
van toerisme zo zichtbaar mogelijk terugvloeien
naar de inwoners. Met bijdragen aan musea en
dorpsraden, of het ondersteunen van sociale
activiteiten. Tegelijkertijd weet Ten Cate dat de
grens bereikt is. ‘Dit is de draagkracht van ons
eiland. We moeten hier niet nog meer toeristen
willen. Niet nog meer hotels, campings en
vakantieparken. Het is goed zo.’
Ondertussen probeert de gemeente een nog betere
balans te vinden tussen toerisme en leefbaarheid.
Met nieuwe 昀椀etsroutes, marketingcampagnes en
zeehondensafari’s hoopt ze toeristen beter te
kunnen spreiden over het eiland en over de seizoenen.
Recreatiewoningen in dorpskernen worden aan
banden gelegd. ‘Daar zijn we echt streng op’,
zegt Ten Cate. ‘Onze kernen zijn alleen voor eigen
inwoners. Anders lopen de dorpen leeg.’
Moeilijke afwegingen
Natuurlijk, het is allemaal gemakkelijker gezegd
dan gedaan. Gemeenten moeten voortdurend
moeilijke afwegingen maken tussen woningbouw,
natuur, energie, bereikbaarheid, recreatie en
economie. Ze investeren al veel in beheer van
de openbare ruimte, recreatieve infrastructuur,
handhaving en de omgang met drukte. En het
aantrekkelijker maken van een gemeente brengt
ook risico’s met zich mee, van woningmarkteffecten
tot druk op infrastructuur.
Om al die redenen is het belangrijk om dit
onderwerp samen op te pakken. Samen met
inwoners, samen met andere overheden, samen
met ondernemers en maatschappelijke organisaties. Met de gemeente als regisseur en verbinder,
en als de partij die de verschillende belangen en
behoeften met elkaar kan verknopen.
© @opschouwenduiveland
Fietsen op Schouwen--Duiveland.
Op landelijk niveau bestaat zo’n samenwerking al.
De LRRT verenigt ministeries, IPO, de VNG, kennisinstellingen en brancheorganisaties in de recreatieve
sector. Hoe goed dat werkt, merkt Udo bijvoorbeeld
rond een thema als ecologie.
‘De primaire taak van natuurbeheerders is het
beheren van de natuur in een gebied’, zegt ze. ‘Als
zo’n gebied te druk wordt, dan sluiten ze het af voor
bezoekers. Daarnaast worden beheerders gekort op
hun budgetten, waardoor ze de wandel- en 昀椀etspaden
en aanlegsteigers niet meer kunnen onderhouden.
Dat is logisch vanuit hun natuurbeheersperspectief,
maar slecht in het grotere plaatje. Dan hebben we
straks nog minder recreatieruimte. Daarom is het
goed dat de provincie, Natuurmonumenten en het
ministerie van LVVN ook aan tafel zitten bij de LRRT,
zodat dit soort uitdagingen vroeg op tafel komt en
we met alle betrokken partijen een oplossing kunnen zoeken.’
De strandplevier
Op provinciaal en lokaal niveau komen zulke samenwerkingsverbanden ook steeds vaker van de grond.
Zoals in Schouwen-Duiveland, waar Ten Cate een
vergelijkbaar voorbeeld heeft als Udo, gecentreerd
rond een klein vogeltje met lange pootjes: de strandplevier. Vanaf eind maart vliegen strandplevieren
in groten getale vanuit Zuidwest-Europa en NoordAfrika naar Zeeland, om daar eitjes uit te broeden.
Door de toenemende drukte op het eiland namen
de aantallen echter steeds verder af.
AUGUSTUS 2026 | 25
