VNG Magazine augustus 2026 - Flipbook - Page 39
Ondersteuningsteam Asiel
De gesprekken gaan zowel over participatie en
communicatie als over veiligheid en bestuurlijke
voorbereiding, en lopen soms door tot overleg met
het COA over mogelijke opvanglocaties. Het OTA
kan gemeenten bijvoorbeeld ondersteunen bij de
onderhandelingen over een bestuursovereenkomst,
waarin afspraken staan over de verdeling van taken
en verantwoordelijkheden. Zo helpt het OTA niet
alleen gemeenten waar al protesten of spanningen
spelen, maar ook gemeenten die zich willen voorbereiden op mogelijke maatschappelijke onrust.
Montferland is in dat opzicht geen doorsneevoorbeeld. Waar de meeste gemeenten aankloppen
zodra er al een concrete opvanglocatie in beeld is
of een opvangtraject loopt, meldt die gemeente zich
veel eerder: er is nog geen locatie aangewezen, maar
de onrust naar aanleiding van het voornemen om
opvangmogelijkheden te onderzoeken is al voelbaar.
Binnen een halve dag heeft burgemeester Fellinger
contact met Steenwelle voor een intakegesprek. Op
het gemeentehuis in Didam schuift zij met haar eigen
projectteam aan tafel, Steenwelle verschijnt op het
scherm. Samen bespreken ze de concrete uitdagingen: wat is de maximale capaciteit van het plein?
Wat moet er geregeld worden qua mobiliteit en
boa’s? Hoe loopt de looproute van de aangekondigde
mars en staan daar kwetsbare spullen die een risico
kunnen vormen? Maar ook: hoe liggen bepaalde
zaken juridisch, en hoe ga je om met OM en politie?
Extra expertise
Wat het OTA daadwerkelijk doet, verschilt sterk per
gemeente. Wel ziet Van Steenis dat veel gemeenten
het OTA benaderen terwijl ze samen met het COA
op zoek zijn naar een opvanglocatie. ‘Ze vragen ons
te helpen dat bestuurlijk goed in te richten, de buurt
goed te betrekken en het proces zo soepel mogelijk
te laten verlopen’, vertelt ze. ‘We komen ook bij
gemeenten die al goed voorbereid zijn, maar
onzeker zijn geworden door berichtgeving over
wat er kan gebeuren, zoals in IJsselstein en Wijk
bij Duurstede. Dan nemen we het hele proces met
die gemeenten door, zodat zij zelf ook zien of ze
voldoende zijn voorbereid en waar ze mogelijk
capaciteit of expertise missen die wij vervolgens
kunnen leveren.’
Hoe snel de vraag naar het OTA toeneemt, blijkt
uit de cijfers: in de eerste weken vroegen al ruim
dertig gemeenten om ondersteuning en er komen
dagelijks nieuwe aanmeldingen bij. Het gaat vooral
om kleine gemeenten, die niet gewend zijn aan
de complexe situaties die asielopvang met zich
Als OTA kunnen we helpen door
bijvoorbeeld advies te geven over een
noodbevel om die groep uit de
gemeente te houden
meebrengt. ‘Stel’, zegt Steenwelle, ‘er zijn hooligans
onderweg naar een demonstratie om te rellen.
Voor een gemeente met weinig ervaring is het
ingewikkeld om te weten hoe je daarmee omgaat.
Als OTA kunnen we helpen door bijvoorbeeld advies
te geven over een noodbevel om die groep uit de
gemeente te houden.’
Scenariovoorbereiding
Wanneer eenmaal duidelijk is welke expertise
nodig is, wordt het concreet. In Didam verschuift
de aandacht naar de juridische kant. ‘Na die eerste
sessie, waarin we valkuilen en aandachtspunten
bespreken, hebben wij als ondersteuningsteam de
door de gemeente opgestelde stukken meegelezen
en aangevuld’, aldus Steenwelle. Het ging dan om
documenten voor de noodverordening, het noodbevel en het veiligheidsrisicogebied. ‘Die probeer je
zoveel mogelijk vooraf te regelen, zodat je niet op
het laatste moment nog dingen moet bedenken.’
Ondertussen wordt ook de organisatie in
Montferland zwaarder ingericht. Burgemeester
Fellinger schaalt binnen de veiligheidsdriehoek
het Team Districtelijke Aanpak (TDA) op: een zwaardere bevelstructuur van de politie met een eigen
commandostructuur, die wordt ingezet bij grootschalige evenementen.
Met nog een paar dagen te gaan voor de demonstratie,
houden gemeente en OTA een scenariosessie. Veiligheidsfunctionarissen van Openbare Orde bereiden
zich samen met Steenwelle voor op verschillende
scenario’s: een felle tegendemonstratie, de komst
van prominenten met extreem gedachtegoed,
ongeregeldheden tijdens de toespraak van Wilders.
Ook bewoners merken de voorbereiding. Mensen
langs de wandelroute ontvangen een brief met een
telefoonnummer voor het melden van schade. Een
dag voor de demonstratie loopt de handhaving de
hele route af om losse objecten in voortuinen te
signaleren en biedt aan ouderen en mindervaliden
te helpen met het naar binnen brengen van kwetsbare spullen.
AUGUSTUS 2026 | 39
