VNG Magazine augustus 2026 - Flipbook - Page 54
Raad gevraagd
Wat houdt de Winkeltijdenwet nu in en welke
opties liggen er op tafel
bij de evaluatie?
‘De Winkeltijdenwet regelt
wanneer winkels open mogen
zijn. Zo staat bijvoorbeeld in
deze wet dat winkels in principe
alleen overdag open mogen zijn.
Maar de wet gaat ook over zon- en
feestdagen, en daar is al een
tijdje discussie over. Minister
Karremans heeft een evaluatie
aangekondigd waarbij wat hem
betreft vier opties op tafel liggen:
1) bepalen dat de winkels overal
op zondag open mogen zijn;
2) de zondagsopenstelling aan
gemeenten laten; 3) alleen een
beperkte ruimte aan gemeenten
laten of; 4) de hele Winkeltijdenwet intrekken.
Op zondag willen
winkeliers soms open
en omwonenden soms
rust. Mag een raad
economisch belang boven
cultureel belang stellen?
‘Economische ordening is niet
neutraler dan ordening op basis
van het karakter van een gemeenschap of de plaatselijke cultuur.
Dat is de soort collectieve politieke
keuze waar we de democratie
voor hebben uitgevonden.
Volgens het staatsrechtelijke
subsidiariteitsbeginsel is het in
principe eerst aan de gemeenteraden om die keuze te maken.’
54 | VNG MAGAZINE
Kun je
zondagsrust
we琀琀elijk
borgen?
Nu de Winkeltijdenwet wordt
geëvalueerd, staat
opnieuw ter discussie
hoeveel ruimte
gemeenten krijgen om
openingstijden zelf te
regelen – en dus wat
dat betekent voor
de zondagsrust.
Thorbeckeprofessor
Geerten Boogaard
legt uit welke effecten
de wet heeft.
Welke van de opties
borgt de gemeentelijke
autonomie het beste?
‘Bij volledige intrekking van
de Winkeltijdenwet valt het
onderwerp weer volledig terug
in de gemeentelijke huishouding.
Dan mag een gemeenteraad
voortaan dus zelf bepalen of
ze een regeling rond openingstijden willen.’
Eén optie geeft
gemeenten regelruimte
in het belang van het
woon- en leefmilieu. Valt
zondagsrust daaronder?
‘Zondagsrust, in de zin van
geen geluidsoverlast bij een
evenement bijvoorbeeld, valt al
onder het woon- en leefmilieu
binnen de Omgevingswet. Maar
het reguleren van openingstijden – om bijvoorbeeld de
zondagsrust of de economie te
beschermen – hoort niet bij de
Omgevingswet. Daarom denk ik
dat je bij deze optie op termijn
het omgekeerde effect kunt
krijgen. Bij de toerismebepaling
in de Winkeltijdenwet betoogden
gemeenten die ruimer open
wilden dan wettelijk was
toegestaan ooit dat hun plaatselijke pannenkoekenboot
een toeristische trekpleister
was. Daarmee mocht de hele
gemeente op zondag open.
Misschien passen gemeenten
hetzelfde trucje straks toe. Omdat ze openingstijden niet via de
Omgevingswet mogen beperken,
dopen ze zondagsrust om tot
leefmilieu in de Winkeltijdenwet:
niet “wij willen winkels dicht
vanwege de zondagsrust”,
maar “winkelend publiek zorgt
voor overlast”. Zo beperken ze
via die omweg alsnog feitelijk
de openingstijden.’
