VNG Magazine december 2025 - Flipbook - 20
© ANP
worstelen gemeenten met grotere vragen: hoe
voorkom je dit, hoe help je slachtoffers, hoe werk je
samen met politie, OM, woningcorporaties en
verzekeraars?
Voor kleinere gemeenten zijn zulke situaties extra
ingewikkeld. Sommige steden hadden al een eigen
handelingskader, maar kleinere gemeenten missen
vaak de kennis en ervaring om net zo snel en
effectief op te treden. Toch kunnen ook grotere
gemeenten nog van elkaar leren: het is en blijft
voor iedereen een relatief nieuw fenomeen.
Daarom trokken vorig jaar steeds meer burgemeesters aan de bel. Na een motie in de Tweede
Kamer werd in december het Offensief tegen
Explosies (zie kader) opgericht.
Carola Schouten
Het Offensief, onder voorzitterschap van de
Rotterdamse burgemeester Carola Schouten, richt
zich op preventie, opsporing en vervolging, lokale
aanpak en nazorg. Op Europees niveau zet het zich
in voor strengere en gelijke maatregelen tegen
zwaar vuurwerk in de EU. Daarnaast zorgt het
ervoor dat er meer onderzoek komt, bijvoorbeeld
naar de redenen waarom iemand een aanslag
pleegt. Of hoe het online ronselen van jongeren
gebeurt. En hoe andere landen aanslagen met
explosieven proberen te voorkomen.
In april presenteerde het Offensief een actieplan om
het aantal aanslagen in 2025 met minstens 10% te
verminderen. Hoewel de sterke stijging lijkt af te
vlakken, is er nog geen sprake van daling: een teken
dat een langetermijnaanpak hard nodig is. Om
gemeenten daarbij te ondersteunen, ontwikkelde
het Offensief het Landelijk Handelingskader bij Aanslagen met Explosieven.
20 | VNG MAGAZINE
Schouten: ‘We merkten dat met name bij gemeenten
die nog niet eerder met explosies te maken hadden,
er behoefte was aan perspectief. Met het handelingskader hebben we de bestaande kennis en ervaringen
op dit thema gebundeld, zodat niet iedere gemeente
steeds opnieuw het wiel hoeft uit te vinden.’
De VNG ging hiervoor door het land om ervaringen en
behoeften van gemeenten op te halen. Lokale
handelingskaders van ervaren steden als Amsterdam,
Almere, Den Helder en Rotterdam werden geanalyseerd en vormden samen met deze input de basis
voor een breed gedragen, praktisch hulpmiddel.
Het nieuwe handelingskader is geen blauwdruk,
maar geeft gemeenten concrete handvatten voor
alle vier de fasen: preventie, direct na een explosie,
dreiging van (herhaal)explosies en nazorg in de
dagen en weken erna.
Offensief tegen Explosies
In het Offensief komen veel partijen samen: het
ministerie van JenV, de Politie, het Openbaar
Ministerie, Aedes (namens de woningcorporaties),
gemeenten (G4, G40 en de VNG, het Verbond van
Verzekeraars, het Leger des Heils (namens de
reclasseringsorganisaties) en VNO-NCW en
MKB Nederland (namens het bedrijfsleven).
Lees meer over het Offensief en
de aanpak van aanslagen met
explosieven via de QR-code.