VNG Magazine december 2025 - Flipbook - 21
Aanslagen met explosieven
Preventie
1
Vroege signalering en gedragsinterventies vormen
de kern van preventie. Ook voor het Offensief is dit
een belangrijke pijler. Om de meldingsbereidheid
te vergroten, worden gemeenten bijvoorbeeld
gestimuleerd om de campagne van Meld Misdaad
Anoniem (M.) tegen aanslagen met explosieven in te
ze琀琀en. Bij M. kunnen inwoners eenvoudig en veilig
verdachte situaties melden (zie kader op pagina 22).
Maar om te voorkomen dat jongeren überhaupt bij
explosies betrokken raken, is preventieve inzet van
belang. Een goede (lokale) samenwerking tussen onder
andere gemeenten, politie, handhaving, jongerenwerk,
het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) en Halt is
essentieel om risico’s op criminaliteit en mogelijk
slachtofferschap vroeg te signaleren en hulp te bieden.
De focus ligt hierbij op jongeren in een kwetsbare
maatschappelijke positie. De inzet is gericht op het
weerbaarder maken van jongeren tegen het ronselen voor
het uitvoeren van aanslagen met explosieven.
Een bewezen effectieve interventie is ‘Alleen jij bepaalt
wie je bent’ (AJB, zie kader), waarin sportclubs, scholen
en ouders samenwerken om jongeren te begeleiden bij
hun positieve ontwikkeling richting volwassenheid.
Sluiten jongeren zich na een clinic op hun school aan bij
AJB, dan krijgen zij zes tot acht uur per week begeleiding
en training, gratis toegang tot sport en soms ook
maaltijden. Sport is daarbij het middel, niet het doel:
het gaat om sociale ontwikkeling. Trainers worden met
een pedagogische cursus opgeleid om als mentor en
rolmodel te functioneren.
AJB biedt het Offensief onder andere scholen een
lesprogramma van Jongerenwerk Op Zuid aan, en
kan voetbalclubs een workshop laten geven door
internationaal scheidsrechter Serdar Gözübüyük. In
het lesprogramma en de workshops worden jongeren
meegenomen in de werkwijze van ronselaars, worden
zij gewezen op de gevolgen en risico’s die het uitvoeren
van aanslagen met zich meebrengen en wordt hen
handelingsperspectief geboden.
Direct na een explosie
2
Maar stel, het gebeurt toch? Om wat voor reden dan
ook plaatst iemand een explosief – bijvoorbeeld als
criminele afhandeling, in een relationeel con昀氀ict of
een zakelijk dreigement. Welke stappen moet je dan
als gemeente nemen als het gaat over noodopvang,
bewonersbijeenkomsten en mentale zorg?
Heldere afspraken en taakverdelingen met betrokken
partners zijn cruciaal. Een goed voorbeeld van samen-
Arsenio Halfhuid: regiomanager
AJB West- en Midden-Nederland
(en voormalig profvoetballer)
Alleen jij bepaalt wie je bent (AJB)
‘AJB gaat om meer dan sport. Het gaat over hoe deze jongens zich
ontwikkelen. Als een trainer bijvoorbeeld hoort dat er een opstootje is
geweest op school, gaat hij daar op de sportclub op een laagdrempelige
manier met die jongens over in gesprek. Hier in Den Haag komt rond
oud en nieuw de wijkagent een balletje meetrappen. Gewoon gezellig.
Dan zegt hij: “Let een beetje op met vuurwerk.” In plaats van te vragen of
ze illegaal vuurwerk hebben. Dat werkt veel beter.
We zien deze jongeren ook niet als mogelijke daders, maar als mogelijke
slachtoffers. Ze zijn vaak kwetsbaar en hebben baat bij structuur en
coaches als rolmodellen. Door twee jaar lang twee per week te trainen,
is er automatisch structuur en contact. Als iemand er niet is, bellen we
bijvoorbeeld met school. Zo houden we zicht op hoe het met ze gaat.
Ouders zijn enthousiast. Tijdens de eerste informatieavond kunnen ze
soms niet geloven dat hun kind gratis mag sporten, mét een eigen tenue.
De waarde van dat trainingspak is enorm. Het geeft die jongens een
gevoel van erbij horen. Veel van hen kennen dat gevoel van negatieve
groepen, maar nu kunnen ze trots zeggen: “Ik voetbal bij AJB.”
In de acht jaar dat ik hier werk, heb ik AJB zien groeien naar
180 collega’s en ruim 4.000 deelnemende kinderen. Ons programma
is een van de weinige bewezen effectieve interventies voor deze
doelgroep. Inmiddels zijn ruim 35 gemeenten aangesloten. En nieuwe
gemeenten kunnen meedoen, zolang de lokale voorwaarden er zijn:
een coach, een school en een sportvereniging. Daarnaast moet de
interventie ook ge昀椀nancierd kunnen worden, of vanuit het ministerie
van JenV, maar inmiddels ook door 昀椀nanciering van gemeenten zelf.’
werking is die tussen de gemeente Amsterdam en woningcorporatie Stadgenoot. Dayal Oedit Doebé, gebiedsbeheerder
Calamiteiten bij Stadgenoot, vertelt hierover: ‘Vanuit mijn
rol ben ik actief betrokken bij zowel praktische als mentale
nazorg. Direct na een incident is het calamiteitenteam van
Stadgenoot ter plaatse om bewoners in de eerste 24 tot 48
uur te ondersteunen. We inventariseren schade, beoordelen
de bewoonbaarheid en bieden praktische hulp. In avonden
en weekenden verzorgt Stichting Salvage de eerste opvang
bij onbewoonbare woningen. De mentale impact is vaak groot
door trauma’s en gevoelens van onveiligheid. Stadgenoot
erkent dit en werkt intensief samen met de politie, team
Openbare Orde en Veiligheid (OOV) en het Actiecentrum
Veiligheid en Zorg (ACVZ) van de gemeente. Binnen drie dagen
na een incident gaan we met de calamiteitencoördinator van
DECEMBER 2025 | 21
