VNG Magazine december 2025 - Flipbook - 36
De rijksbouwmeester
De rijksbouwmeester is de onafhankelijk
adviseur van het rijk voor architectuur,
stedenbouw en landschapskwaliteit. Hij
bewaakt de ruimtelijke en esthetische kwaliteit
van rijksgebouwen en -gebieden, stimuleert
goede ontwerppraktijken en adviseert over
grote ruimtelijke opgaven. Daarbij denkt hij ook
mee over de toekomst van Nederland.
Als we klaar willen zijn voor de toekomst,
moet Nederland op de schop. Hoe groot is
de verbouwingsopgave volgens u?
‘Die is best groot. We hebben te weinig woningen,
de energie-infrastructuur staat zwaar onder druk en
we zitten midden in een transitie die ons land ook in
de toekomst leefbaar moet houden. Maar ik heb het
liever over voortbouwen, in plaats van verbouwen.
Geen grote en meeslepende plannen, maar aan de
slag met wat we al hebben.’
Geen nieuwe steden dus, wat u betreft?
‘Nee. We moeten anders gaan denken. Wist je dat
Amsterdam in 1959 evenveel mensen had als in
2020? Maar het aantal woningen in die tijd is bijna
verdubbeld. We zijn steeds ruimer gaan wonen. En
dat zorgt niet alleen voor een woonprobleem, maar
ook voor een leefbaarheidsprobleem. Want de voorzieningen in wijken gaan achteruit. Mensen moeten
steeds verder reizen voor school of boodschappen.’
Maar we moeten wel woningen blijven
bouwen, toch? De woningnood in veel
gemeenten is nu al hoog. En het werk valt stil.
Dat we steeds ruimer
gaan wonen, zorgt niet
alleen voor een
woonprobleem, maar
ook voor een leefbaar
heidsprobleem
‘Ik vraag me af of het wel echt stilvalt. Ja, we bouwen
minder woningen dan de landelijke politieke ambitie.
Maar er worden jaarlijks tussen de 60.000 en
80.000 woningen toegevoegd. En ik denk dat we
anders naar de opgave moeten gaan kijken. Voor
de urgente woningvraag is het veel logischer om
onze bestaande ruimte beter te benutten. Om
goede alternatieven te bieden voor mensen die
ruim wonen, bijvoorbeeld. De rijksoverheid heeft
gemeenten ook veel meer instrumenten gegeven
voor slimme oplossingen. Woningen splitsen, de
hospitaregeling, mantelzorgwoningen.’
Met de ‘Ontwerp-Nota Ruimte’ ligt er een
landelijke visie voor de toekomst van de
Nederlandse leefomgeving. Wat vindt u van
die nota?
‘Ik vind het in de kern heel positief. Het is een goed
teken dat de landelijke politiek de regie op ruimte
terug wil pakken. En ook de manier waarop spreekt
me aan. Het denken in samenhang, de aandacht
voor de lange termijn én het redeneren vanuit de
36 | VNG MAGAZINE
