VNG Magazine december 2025 - Flipbook - 41
Aanpak zorgfraude
Zo kunnen fraudeurs die in meerdere gemeenten
actief zijn, effectief worden aangepakt.
Als tweede werd een integriteitsclausule toegevoegd aan het nieuwe beleid en gelijk toegepast bij
de inkoopstrategie en zorgovereenkomsten. Daarmee kunnen gemeenten ook ná contractering optreden tegen niet-integer handelende aanbieders. Via
een prescreening kunnen integriteitsrisico’s worden
onderzocht, zoals dubieuze geldstromen of ondoorzichtige bedrijfsstructuren. Samen met aanvullende
eisen rond winstmaximalisatie en rapportageverplichtingen vormde dit een stevig fundament voor
preventief toezicht.
Hoe de prescreening werkt
Maar daar bleef het niet bij. Bij een aanbesteding
zijn er altijd voorwaarden, zoals diploma’s, jaarrekeningen en referenties. Deze informatie wordt
gebruikt voor een eerste selectie. In het vernieuwde
proces werden het OOV-team van Den Helder en die
vanuit Hollands Kroon en Schagen betrokken bij de
aanbestedingen, waaronder collega’s van het subteam Ondermijning, toezichthouders Wmo en
Jeugd, en analisten gespecialiseerd in Bibob-toetsen, risicobeoordeling en 昀椀nanciële doorrekeningen.
Tijdens de prescreening werden
documenten nauwkeurig gecontroleerd door de inkoopgroep. Het
OOV-team beoordeelde de informatie – zoals jaarrekeningen en
inschrijvingen in het Handelsregister en politiegegevens – en
gaf een advies: positief, negatief
of verduidelijkende vragen. Het
inkoopteam nam dit advies mee in
de bredere beoordeling.
de nieuwe voorwaarden 73 in, waarvan uiteindelijk
47 werden gecontracteerd door de gemeenten.
Een enorm verschil, maar dat wil niet zeggen dat
alle andere aanbieders onbetrouwbaar waren. Ook
de kwaliteitsdocumenten van de zorg, de balans in
het aanbod en de bereidheid om informatie aan te
leveren speelden een rol. Op alle fronten werden
hogere eisen gesteld aan de kwaliteit en integriteit
van de inschrijvende zorgorganisaties en werden
nauwkeurig gecontroleerd.
De nieuwe voorwaarden en prescreening hadden
een afschrikwekkend effect. En sommige aanbieders die eerder overlast veroorzaakten, werden
nu uitgesloten. ‘Daartegen reageerden betrouwbare zorgverleners juist positief’, zegt De Boer.
‘Ook zij willen dat de juiste zorg bij de juiste
cliënten terechtkomt.’
Dat veel aanbieders wegvielen, maakte dat er moest
worden gekeken of het zorgaanbod voldoende
bleef. Een tweede uitvraag bij grotere partners
zorgde uiteindelijk voor volledige dekking.
De gemeenten ervaren nu meer rust en overzicht, en
controles kunnen beter worden uitgevoerd. Ook is
de instroom van nieuwe aanbieders beperkt: nieuwe toetreding vindt alleen nog plaats bij
aantoonbare behoefte en onder
hoge kwaliteitsvoorwaarden.
Naar verwachting worden de
directe effecten voor cliënten
volgend jaar beter zichtbaar,
omdat 2025 een overgangsjaar
is. Cliënten van aanbieders die geen contract
hebben gekregen, worden gedurende het jaar overgeplaatst naar gecontracteerde partijen.
We moeten
niet te zwart-wit
interpreteren
De Bibob-specialisten analyseerden eerdere fraudezaken en ondoorzichtige eigendomsconstructies,
politiegegevens en andere 昀椀nanciële risico’s. Zo kregen de Noordkop-gemeenten een scherp beeld van
de integriteit van aanbieders.
De pre-screening maakt nu deel uit van een bredere
regionale aanpak. Alleen zorgaanbieders die voldoen aan kwaliteitseisen krijgen een contract. De
integriteitsclausule, prescreening en rapportageverplichtingen maken toekomstig optreden mogelijk.
Van 152 naar 47
De Boer hoopte op zichtbare resultaten. Maar de
werkelijke cijfers verbaasden hem. Tot 2024 waren
er 152 Wmo/Participatie-aanbieders in de Noordkop-gemeenten actief. In 2025 schreven zich onder
Gezamenlijk toezicht
Het traject vraagt om nauwe samenwerking tussen
gemeenten, contractmanagers, de beleidsadviseurs
van de inkoopgroep, Bibob-specialisten en analisten,
voor én na contractering.
Vooralsnog is de integriteitsclausule – bijvoorbeeld
door controle van jaarrekeningen – in de regio nog
niet actief ingezet bij gecontracteerde zorgaanbieders. Dat zegt volgens de Boer veel over de
effectiviteit van de prescreening. ‘Maar we moeten
zoiets niet te zwart-wit interpreteren’, benadrukt hij.
‘Het laat vooral zien dat toezichthouders hun werk
doen: signalen oppikken en in gesprek gaan over
zaken die nog niet volledig op orde zijn. Het vertrouwensbeginsel blijft daarbij het uitgangspunt.’
DECEMBER 2025 | 41
