VNG Magazine december 2025 - Flipbook - 42
Aanpak zorgfraude
De procedure rondom toezicht en handhaving
Wmo/Jeugd wordt momenteel geactualiseerd en
geïmplementeerd. Het bureau LokaleZaken heeft
de ambtelijke voorbereiding van de prescreening
geëvalueerd, waarbij vooral de punten op het
gebied van samenwerking zijn meegenomen. Deze
verbeterpunten worden nu verwerkt in de herziening van de toezicht- en handhavingsprocedure.
Formeel zijn toezichthouders en handhavers gescheiden functies, maar door gezamenlijk op te treden in
aanbestedingen kan er effectief worden gehandeld:
van waarschuwingen tot exploitatieverboden of zelfs
strafrechtelijke vervolging. Afhankelijk van de uitkomsten van het toezicht wordt gezamenlijk besloten of
er bestuurlijk, strafrechtelijk en/of privaatrechtelijk
wordt opgetreden. Dat gemeenten hierin één lijn trekken, is een belangrijke stap vooruit in het beschermen van de belangen van inwoners.
Zorgfraude in Nederland
In heel Nederland vormt zorgfraude een groot
maatschappelijk probleem. Volgens een ruwe
schatting van het OM gaat ongeveer 10% van de
circa € 100 miljard die jaarlijks omgaat in de
zorgsector frauduleus verloren aan misbruik. De
overheid werkt aan het terugdringen hiervan,
onder meer door strengere controles, informatie-uitwisseling tussen instanties en gezamenlijke acties van gemeenten, toezichthouders en
politie. Ook nemen gemeenten initiatieven. Vorig
jaar kwam Rotterdam bijvoorbeeld met een
Actieplan Zorgfraude, met onder andere meer
steekproeven en een openbare zwarte lijst van
frauduleuze zorgaanbieders.
Grootstedelijke innovatie
De Boer: ‘Het proces verloopt nog altijd op basis van
vertrouwen en relatiemanagement. Voor mij is dat een
teken van vooruitgang. We doen dit traject nog maar
twee jaar, maar de situatie is merkbaar anders dan vijf
jaar geleden. Het werkt zo goed dat we plannen hebben om het proces uit te breiden naar aanbestedingen
via de Jeugdwet, vermoedelijk vanaf 2027–2028.’
In voorbereiding op die toekomstige aanbesteding
is een kwaliteitstoets uitgevoerd bij alle huidige aanbieders op basis van het nieuwe beleid. Daarmee
krijgen de gemeenten niet alleen meer inzicht in de
bestaande kwaliteit, maar kunnen zij aanbieders
ook tijdig voorbereiden op de strengere eisen die in
de nabije toekomst gaan gelden.
Op deze manier laat Den Helder zien dat middelgrote gemeenten met grootstedelijke uitdagingen
kunnen innoveren. Door zorggeld doelmatig te
besteden en aanbieders te screenen op integriteit
en kwaliteit, versterkt de gemeente de sociale basis,
voorkomt die hopelijk overlast en waarborgt die de
kwaliteit en transparantie van het zorglandschap.
De strijd tegen zorgcowboys – of hoe we hen ook
moeten noemen – is nog niet voorbij. Maar de
eerste successen? Die zijn geboekt.
We hebben plannen het proces
uit te breiden naar aanbestedingen
via de Jeugdwet
42 | VNG MAGAZINE
Proeftuin Aanpak Zorgfraude
De Proeftuin Aanpak Zorgfraude is een initiatief
van de VNG en de regio’s Twente en Hart van
Brabant, met steun van het ministerie van VWS.
Het doel is binnen de proeftuin nieuwe werkwijzen
te ontwikkelen die de kwaliteit van zorg verbeteren
en mala昀椀de zorgaanbieders sneller en effectiever
te weren. De proeftuin richt zich op drie thema’s:
1 Screening en selectie van zorgaanbieders:
hoe kunnen gemeenten beter nagaan met wie
ze samenwerken?
2 Verkennen en versterken partnerschap: hoe en
met wie kun je samen werken aan goede
en veilige zorg.
3 Informatie- en gegevensdeling: hoe kunnen
gemeenten en ketenpartners rechtmatig en
effectief informatie en/of gegevens uitwisselen?
De VNG en de regio’s delen actief kennis en ervaringen en maken gebruik van het netwerk dat de
proeftuin biedt voor kennisuitwisseling (meer informatie vindt u op VNG.nl en op het forum van de
proeftuin, ook via VNG.nl). Zo zijn bijvoorbeeld de
ervaringen uit Twente al meegenomen in de uitrol
van de prescreening in de Noordkop.
Inmiddels is de proeftuin tweeëneenhalf jaar
onderweg. Op donderdag 28 mei 2026 wordt de
proeftuin afgerond met een slotcongres.
