VNG Magazine december 2025 - Flipbook - 46
Raad gevraagd
Hoe zwaar weegt
zo’n oordeel van
de Raad van
State voor de
regering?
‘Juridisch gezien blijft het oordeel
van de afdeling Advisering van
de Raad van State een advies.
De regering moet – ook demissionair – hierop reageren, maar
mag er anders over denken. Ze
mogen het wetsvoorstel nog
steeds aan de Tweede Kamer
voorleggen. Het komt weleens
voor dat een bepaald voorstel
toch wordt doorgeduwd, ondanks
kritiek van de Raad van State. Dat
geldt voor alle kabinetten in het
recente verleden. De spreidingswet werd bijvoorbeeld ondanks
stevige kritiek ongewijzigd naar
de Kamer gestuurd.’
Raad van
State kraakt
kabinetsplan: wat
nu?
De Raad van State
heeft scherpe kritiek
op het kabinetsplan om de voorrang
voor statushouders
op sociale huurwoningen te schrappen. Wat voor
Waar raakt dit
juridische gevolgen
voorstel aan het heeft zo’n oordeel?
grondrecht op
En welke beleidsgelijke behanmatige vrijheid bedeling en huishouden gemeenten?
vesting?
Thorbeckeprofessor
‘Statushouders hebben recht op
Geerten Boogaard
gelijke toegang tot de woningmarkt, maar ze hebben een feitelegt uit hoe het zit.
lijke achterstand. Als je gemeenten verbiedt voorrang te geven,
compenseer je die ongelijkheid
niet. Je benadeelt statushouders. Dat botst volgens de Raad
van State met artikel 1 van de
Grondwet. Volgens de regering
gaat dat artikel niet zo ver: in hun
ogen is een statushouder niet
meer bijzonder dan bijvoorbeeld
iemand die plotseling is gescheiden. En dus zien zij geen recht op
een andere behandeling.’
46 | VNG MAGAZINE
Wat verandert
er voor gemeenten als
de landelijke
voorrang wordt
geschrapt?
‘De huisvestingsplicht blijft, maar
het wordt lastiger om die uit te
voeren. Gemeenten mogen er dan
niet meer voor kiezen om statushouders voorrang te geven. De
Raad van State vindt dat hiermee
ook het ongeschreven decentralisatiebeginsel wordt aangetast: gemeenten verliezen beleidsvrijheid
zonder goede reden. Overigens
is de regering van plan om die
taakstelling voor gemeenten af te
schaffen. De vraag is alleen wat
de nieuwe Tweede Kamer daarvan
zal vinden.’
Wat gebeurt er
als gemeenten
er toch voor kiezen statushouders voorrang te
blijven geven?
‘Als de wet van kracht wordt,
mogen gemeenten statushouders niet meer als categorie
voor urgentie erkennen. Doen
zij dat toch, dan kan daar met
de middelen van interbestuurlijk
toezicht op worden ingegrepen.
Een Huisvestingsverordening
die toch voorrang aan statushouders geeft, kan door de
regering worden vernietigd.
Dus het rijk kan actief in grijpen.
En andere woningzoekenden
kunnen naar de rechter stappen
als zij worden benadeeld.’
