VNG Magazine februari 2026 - Flipbook - 31
Kansen en knelpunten
De wet is goed nieuws, gezien de verwachte structurele aandacht van gemeenten voor dit onderwerp.
Maar er zijn ook uitdagingen. Voor gemeenten die
nog geen beleid of initiatieven rondom suïcidepreventie hebben, kan de nieuwe, verplichte taak ook
een lastige zoektocht worden naar effectief beleid.
Dat er in de wet geen speci昀椀eke kwaliteitscriteria zijn
opgenomen helpt daar niet bij; het maakt het moeilijk
om te toetsen hoe goed nieuw beleid zal zijn.
Een probleem daarbij is het budget. De 10 miljoen
euro die het gemeentefonds ontvangt voor de uitvoering klinkt als veel, maar verdeeld over 342 gemeenten betekent het in de praktijk vaak niet meer dan één
coördinator. Kavelaars: ‘Als je daarnaast een vertaling van landelijke publiekscampagnes naar lokale
campagnes wil maken en mensen in de gemeente
wil trainen, wordt het spannend. We moeten voorkomen dat de wet niet werkt of niet het gewenste
effect heeft, omdat er geen middelen zijn.’ Op dit
moment wordt er gelobbyd voor een extra bijdrage
van 20 miljoen euro voor het gemeentefonds, zodat
gemeenten na deze eerste fase van beleidsvoorbereiding een sterk vervolg kunnen maken.
Maar volgens Ferrière is het ook belangrijk dat
gemeenten begrijpen dat suïcidepreventie een domeinoverstijgende aanpak nodig heeft. Het sluit aan bij
thema’s als mentale gezondheid, schulden en
bestaanszekerheid, en inzet op dit thema heeft dan
ook een brede impact. Ferrière: ‘Ik hoop niet dat de
wet en het beschikbaar gestelde budget een reden
worden voor gemeenten om alleen het minimale te
doen. In Weert hebben we tot nu toe alles gedaan zonder budget vanuit het rijk. We gebruikten bestaande
middelen en investeerden in een dedicated projectleider. Suïcidepreventie vraagt meer dan een gemeentelijke trekkersrol alleen. Het vraagt extra inzet,
samenwerking met ggz, GGD en andere organisaties, en aandacht voor mentale gezondheid in de
volle breedte. Alleen zo kun je echte impact maken
en de basisinfrastructuur versterken.’
Regionale aanpak
Omdat uit een uitvoeringstoets bleek hoe belangrijk
regionale samenwerking is, heeft het ministerie van
VWS subsidie gegeven aan de VNG, 113 en GGD
GHOR Nederland om de samenwerking te versterken. De drie partijen hebben een ondersteuningsprogramma opgezet (zie kader). Vanuit dat
programma kregen gemeenten en GGD’en eind
vorig jaar de regiobeelden aangeboden met basisdata over suïcides, zoals pogingen en gedachten
aan zelfdoding.
Ondersteuningsprogramma
Het ondersteuningsprogramma suïcidepreventie, opgezet
door 113, de VNG en GGD GHOR Nederland biedt begeleiding bij lokaal of regionaal beleid, toegang tot een online
platform met tools en voorbeelden, met leergangen en met
sessies om de lokale situatie in kaart te brengen, netwerken op te bouwen, actieplannen op te stellen en monitoring
te organiseren. Fysieke en bestuurlijke bijeenkomsten
ondersteuningsprogramma. U kunt zich daar opgeven voor
onder andere gatekeepertrainingen en interactieve online
sessies van GGD GHOR Nederland, 113 en de VNG.
‘In elke regio is inmiddels redelijk goed bekend waar
de meest kwetsbare groepen zitten, doordat daar
onderzoek naar is gedaan’, vertelt Ton Coenen, algemeen directeur van GGD GHOR Nederland. Volgens
Coenen spelen regionale netwerken een sleutelrol in
lokale samenwerking. ‘Een publiekscampagne en
FEBRUARI 2026 | 31
