VNG Magazine juni 2026 - Flipbook - Page 31
Uitbreiding ASML
Wie draagt de last?
De regionale motor draait, maar niet zonder frictie.
En die frictie is begrijpelijk. De toedeling van de
woningbouwopgave is bijvoorbeeld deels gebaseerd
op de omvang van gemeenten, maar ook op de
aanwezigheid van OV-knooppunten en infrastructuur.
Dat betekent dat niet elke gemeente even zwaar
wordt belast. En dat roept vragen op over eerlijkheid.
Suzan van de Goor, wethouder van Waalre en
adviseur van het dagelijks bestuur van de MRE:
‘In de Kempengemeenten, maar ook bijvoorbeeld
in Gemert-Bakel en Laarbeek heb je geen
treinverbindingen. Daarom hebben we ook
grote OV-hubs nodig, zodat je bij die plekken
kunt verdichten.’
Die logica is bestuurlijk verdedigbaar, maar politiek
niet altijd eenvoudig. In Eersel speelt bijvoorbeeld
weerstand tegen de ontwikkeling van een knooppunt waar wonen, voorzieningen en hoogwaardig
openbaar vervoer samen moeten komen.
Wouters erkent de spanning tussen gemeentebelang en regiobelang. ‘Iedere gemeenteraad gaat
over het eigen grondgebied. Dat lokale mandaat is
terecht geborgd. Tegelijk draag je samen verantwoordelijkheid voor de regio als geheel. Soms
botsen die twee belangen, en dan moet je blijven
zoeken naar oplossingen.’
Dat zoeken kost tijd, maar is noodzakelijk. Om
consensus te vinden onder gemeenteraden, maar
ook onder de bewoners die zij vertegenwoordigen.
Bezwaarprocedures kunnen namelijk nog meer tijd
kosten; er hoeft maar één bezwaar te komen tegen
de komst van een transformatorhuisje, en je loopt
maanden vertraging op.
Het verhaal op straat
Daar begint de derde laag: wat betekent dit alles
voor de mensen die er wonen, of straks komen
wonen? Hier wordt de spanning het meest persoonlijk voelbaar.
Ook in de gemeente Meierijstad – die geen onderdeel uitmaakt van de MRE, maar wel grenst aan vijf
MRE-gemeenten – wordt de (boven)regionale druk
op bijvoorbeeld de woningmarkt gevoeld. Daardoor
is er een samenwerkingsagenda aangegaan tussen
Meierijstad en MRE. Wethouder Jan Goijaarts: ‘Bij
een woningbouwproject van 56 woningen ging al
snel het verhaal rond dat ASML alles had opgekocht.
Dat klopt gewoon niet’, zegt hij, ‘maar het laat wel
zien welke emotie er leeft. Mensen hopen dat die
woningen beschikbaar komen voor hun eigen kinderen en inwoners die een volgende stap willen zetten.’
Die vrees is niet ongegrond. Althans, zo voelt het.
ASML investeert zelf in het Woonfonds Beethoven
61 miljoen euro in betaalbare woningen. Het bedrijf
kocht eerder een hele straat op in Veldhoven. En het
trekt internationale medewerkers aan in een regio
waar de woningmarkt toch al onder druk staat. De
suggestie dat ASML bepalend is voor wie er woont,
is dan snel gemaakt.
Wouters wil dat misverstand rechtzetten. ‘ASMLmedewerkers hebben net zoveel kans als iemand
anders. Twee derde van de nieuwe woningen moet
betaalbaar zijn. 30 procent moet uit sociale huur
bestaan. ASML geeft als co昀椀nancieringsbijdrage het
geld aan de regio, maar bepaalt niet welke typen
woningen het zijn, voor wie ze zijn en waar ze
komen. Zo kunnen projecten met betaalbare
woningen die nu vastlopen toch starten.’
Wethouder Van de Goor van Waalre vat de dubbelheid samen als het ‘zoet en zuur’ van de groei.
‘In Waalre werkt een groot aantal inwoners bij
Suzan van de Goor
Jan Gooijaarts
JUNI 2026 | 31
