VNG Magazine juni 2026 - Flipbook - Page 36
Huisvestingsopgave ggz
Vertrekpunt
‘We moeten
dit probleem
oplossen’
Hans Uneken
‘Het onderzoeksrapport ‘Huisvestingsopgave ten behoeve van
mensen met een psychische kwetsbaarheid’ geeft inzicht in
hoe ontzettend groot onze opgave is’, zegt Hans Uneken. Hij
is directeur Maatschappelijke Ontwikkeling bij de gemeente
Utrecht. Wat de directeur betreft, wordt de woonzorgvraag
van psychisch kwetsbaren zo snel mogelijk opgepakt, stelt hij
in een webinar over de nieuwe cijfers.
Uneken is blij met het onderzoek, dat duidelijk maakt hoeveel
mensen met een psychische kwetsbaarheid op een woning
wachten. ‘Het is belangrijk dat deze mensen gehuisvest worden’,
zegt hij. Naast passende huisvesting ziet hij ook een vraagstuk
in het bieden van goede steun- en zorgstructuren dicht bij deze
kwetsbare bewoners. ‘Zonder die ondersteuning staat de leefbaarheid in de wijken behoorlijk onder druk.’
Ook in Utrecht en omgeving is de huisvestingsopgave ontzettend groot en gaat het over vele honderden plekken per jaar voor
uitstroom uit de GGZ verblijfsvoorzieningen en in het kader van
dakloosheid. Maar deze groep is niet de enige die staat te springen om woonruimte, weet Uneken. Dat dwingt tot scherpe keuzes. ‘Je kunt ervoor kiezen om deze groep vanwege de
maatschappelijke kosten voorrang te geven. Dan moet je accepteren dat je voor andere urgente groepen minder doet.’
Eerder deed de gemeente Utrecht een ‘tijdelijke versnellingsactie’ waarmee de achterstand in woningtoewijzingen aan
statushouders werd weggewerkt. Uneken: ‘Ik kan me voorstellen dat deze groep psychisch en psychisch-sociaal kwetsbare mensen daar ook baat bij heeft. Alleen is een
achterstand van deze omvang niet met een kortdurende versnellingsactie verantwoord weg te werken. Daarvoor zou je
dan wel meer tijd moeten nemen dan een aantal weken.En
dat zou langdurig de instroom van andere aandachtsgroepen
en reguliere woningzoekenden beperken.’
Het volledige rapport is te
lezen op ggzcommunity.nl
(zoek op Onderzoek huisvestingsopgave) of door de
QR-code te scannen.
36 | VNG MAGAZINE
Het rapport, dat adviesbureau Companen voor de
Nederlandse ggz opstelde, becijfert zowel de landelijke vraag als de regionale behoefte aan sociale
huurwoningen. Peetoom ziet de cijfers als een goed
vertrekpunt voor de gesprekken in de woningbouwregio’s. Want op dat niveau verdelen gemeenten,
woningcorporaties en ggz-instellingen de sociale
huurvoorraad. ‘Van ouderen of statushouders is
bekend welke opgave er ligt, voor psychisch kwetsbaren was dat nog niet het geval. Dat we nu weten
om hoeveel mensen het gaat en wie zij zijn, helpt
om het gesprek scherper te voeren.’
De timing van het rapport is bewust gekozen. Als de
Eerste Kamer instemt, geldt per 1 juli de nieuwe Wet
Versterking Regie Volkshuisvesting (WVRV, zie
kader). Die geeft gemeenten meer ruimte bij het verdelen van de schaarse woonruimte. Maar ook op
lokaal niveau zijn de maanden voor de zomer beslissend. Coalities worden gevormd of zijn net afgerond. Huisvesting is daarbij een belangrijk dossier.
Naast de tekorten is er ook een mismatch in vraag
en aanbod bij Skaeve Huse, een woonvorm voor
mensen die redelijk zelfstandig kunnen wonen met
begeleiding, maar niet in een reguliere woonwijk:
1.150 plekken zijn er nodig, 150 werden gerealiseerd. Een ander knelpunt is de grote huisvestingsbehoefte vanuit de maatschappelijke opvang.
Jaarlijks maken hier zo’n 22.500 mensen gebruik
van, waarvan het merendeel in beginsel een woonplek nodig heeft. En dat is een onderschatting, aangezien het onderzoek de mensen die dakloos zijn en
geen gebruikmaken van de opvang buiten beschouwing laat. Verder blijkt uit het rapport dat de
behoefte aan instellingsplekken de komende jaren
niet zal afnemen.
Verstopt
Hoe konden de tekorten zo oplopen? ‘De krapte op de
woningmarkt geldt overal’, zegt Peetoom. ‘Er komen
jaarlijks steeds minder huurwoningen beschikbaar.
Daarnaast stokt de doorstroom binnen de sociale
woningvoorraad. Neem Amsterdam, in 2010 waren er
nog tienduizend corporatiewoningen beschikbaar. Nu
zijn er nog maar vijfduizend, terwijl de stad uitdijt en
het aantal mensen op de wachtlijsten nog steeds
groeit. Er is dus een grotere groep die concurreert.’
En dan heeft ze het niet eens over de groeiende
groep mensen die op de urgentielijst staan, van ouderen tot jongeren die uitstromen uit de jeugd-ggz tot
dakloze gezinnen met kinderen en statushouders.
Ook die zitten elkaar in de weg bij de toewijzing van
de schaarse woningen die beschikbaar komen. ‘Je
