VNG Magazine mei 2026 - Flipbook - Page 21
Veiligheid en bestuur
‘We hebben nog nooit zoveel wijkagenten gehad,’
zegt Heerts, ‘alleen heten ze geen wijkagent meer. Ze
hebben allemaal andere functies, maar ze zijn er wel.’
Dat levert de vraag op: hoe komt het dat er dan
nog steeds een vraag is naar meer wijkagenten?
Met welke gezamenlijke blik kijken al die partijen
eigenlijk naar veiligheid en leefbaarheid? En wat
betekent dat voor de rol van het lokaal bestuur?
Scharrelruimte
Om het systeem open te
breken, is er ‘scharrelruimte’
nodig: een woord dat beide
burgemeesters met zichtbaar
plezier gebruiken. Scharrelruimte is bestuurlijke ruimte
om niet óver de regels heen te
gaan, maar ernaast te durven
bewegen. Om in de grijze zone
te doen wat het beste is voor
een wijk, een gezin of een
buurt. Ook als dat niet precies
past in bestaande hokjes.
nergens gelijk. Inwoners snappen hun eigen context. Sterker nog, ze verwachten ook dat sommige
regels per wijk of dorp daarom verschillen. Dat zie
je elke jaarwisseling bij carbidschieten. Kampen
heeft een traditie, Brummen heeft een traditie,
andere dorpen niet. Dat is prima. Je moet niet alles
nationaal willen trekken. Tegelijkertijd zijn er
thema’s waarin uniformiteit logisch is, zoals online
bedreiging of digitale veiligheid. En in zorgfraudezaken moeten gemeenten elkaar bijvoorbeeld veel sneller informeren. Het gaat dus niet om willekeur, maar
om contextgevoelige veiligheid.’
Mikkers: ‘Het is ook een kwestie
Scharrelvan relaties. Van gezien worden,
van gehoord worden, van samenruimte is niet
leven. Op de kermis in Den Bosch
ongehoorzaam zijn, kregen zeventien jongeren een
opgelegd. Ik ben
maar verstandig gebiedsverbod
vorige week met alle zeventien
buiten de lijntjes tegelijk in gesprek gegaan. Daar
kwamen ook tranen bij kijken. Mij
kleuren
raakte het ook. Uit hun verhalen
Neem het buitenevenement Opera op de Parade,
waar volgens de regels geen kleedje op de grond
mag omdat de brandweer anders geen ‘vluchtroutes’ ziet, terwijl die kleedjes de charme van de
avond vormen: Mikkers ziet het door de vingers in
de vergunning die hij elk jaar verleent. Of een man
die in Apeldoorn voor veel overlast zorgde, maar
enigszins tot rust kon komen doordat Heerts hem
een weekje naar een vakantiepark gunde.
maak ik op dat zij op hun 18e al
zoveel ellende hebben meegemaakt. Daar mogen we niet aan voorbijgaan: het
gaat om een harde aanpak met een zachte hand.’
Heerts: ‘Vorige week sprak ik een 15-jarige jongen
die in de verkeerde handel zit en met zijn moeder
bij mij op bezoek komt. Dan vraag ik: ‘Op welke
school zit je? Wat wil je worden? En wat kan ik voor
je doen?’ Nergens staat dat ik dat moet doen. Maar
het neemt spanning weg.’
‘Vraag je de gemeenteraad of je iemand een week
met vakantie mag sturen, dan zeggen ze natuurlijk
nee’, zegt Heerts. ‘Maar als je uitlegt waarom het
werkt, is er begrip. Dat is scharrelruimte. Niet
ongehoorzaam zijn, maar verstandig buiten de lijntjes kleuren.’
Het zijn de verhalen waarin burgemeesters niet
alleen bestuurders zijn, maar ook menselijke ankers
in hun stad. En dat is precies de plek waar de omkering in ons perspectief, gedrag en handelen begint:
in de ruimte die ontstaat als je niet alleen vanuit het
systeem denkt, maar vanuit de samenleving.
U pleit voor meer 昀氀exibiliteit in lokaal
bestuur, voor meer scharrelruimte. Maar
leidt dat niet ook tot willekeur of rechts
ongelijkheid tussen gemeenten?
Heerts: ‘Het ‘Wetboek van Strafrecht’ is overal gelijk.
Maar de leefbaarheid per wijk niet. De context is
MEI 2026 | 21
