VNG Magazine mei 2026 - Flipbook - Page 24
Veiligheid en bestuur
Janny Knol, korpschef van politie
veiligheid willen organiseren in een land waar de
samenleving verandert – en waar de overheid mee
verandert.
En daarmee is de fatbike meer dan een lastig beleidsdossier. Het is het symbool van een systeem dat
door wil blijven sturen op regels, terwijl het echte
vraagstuk op straat rondrijdt. De omkering begint
precies daar: bij het lef om niet de 昀椀ets te corrigeren,
maar de samenleving serieus te nemen.
‘We zien als politie ontwikkelingen die niet gekeerd
kunnen worden door alleen maar steviger op te treden.
Neem bijvoorbeeld de stijging van online seksueel
geweld en misbruik met soms ernstige uitwassen,
zoals de 764-groepering: online groepen waarin jongeren worden aangespoord om zichzelf of anderen te
verwonden. Opsporingsonderzoek is vaak complex en
online netwerken trekken zich weinig aan van landsgrenzen. Het liefst zou je jongeren beschermen en
voorkomen dat het misgaat. Ook zien we een toenemend aantal minderjarige verdachten van ernstig
geweld, zoals straatroof en overvallen.
Wij weten dat er bij verdachten vaak is sprake van multiproblematiek – psychologisch, sociaal, 昀椀nancieel –
waarvoor het strafrecht alleen geen oplossing biedt.
Hetzelfde geldt voor het toenemend aantal incidenten
met personen met verward gedrag. De politie is vaak als
eerste ter plaatse, terwijl de mensen om wie het gaat
vooral hulp nodig hebben.
Voor ons is het duidelijk dat het niet mogelijk is om
nieuwe problemen alleen maar met oude systemen en
oud denken op te lossen. Dat vraagt ook om zelfre昀氀ectie:
de politie is nog te veel ingericht op traditionele lokale
criminaliteit. Dat heeft gevolgen voor wat wij de strafrechtketen in brengen en vooral wat niet. De nadruk ligt
te veel op de opsporing van heterdaadfeiten en nog te
weinig op nieuwe vormen van criminaliteit, zoals online
fraude of sextortion.
Om met deze nieuwe problemen om te kunnen gaan,
sluit ik me aan bij het idee van ‘scharrelruimte’ dat burgemeesters Heerts en Mikkers noemen. Het stemt mij
optimistisch dat ik in de praktijk al veel mooie voorbeelden tegenkom van gemeenten en politieteams die
hier goed mee om weten te gaan. Dat is echt een mooie
trend. Als structurele oplossing voor de lange termijn
zou er wat mij betreft ook nog breder gekeken mogen
worden naar het veiligheidsvraagstuk.
Hoe we dat van de grond krijgen? Begin jaren 80
hadden we ook geen antwoord op de destijds nieuwe
veiligheidsproblemen. Het eerste kabinet-Lubbers vroeg
toen aan de Commissie Kleine Criminaliteit van Hein
Roethof om het veiligheidsvraagstuk te onderzoeken.
Hun conclusie was helder: we moeten van een eenzijdige focus op repressie en straffen naar preventie.
Dat moeten politie, justitie, lokaal bestuur en burgers
samendoen. Het lijkt mij een mooie eerste stap om in
deze tijd weer zo’n groep deskundigen aan te stellen om
vanuit een brede blik opnieuw te kijken naar veiligheid.
De sleutel ligt in de overtuiging dat veiligheid een verantwoordelijkheid is van de hele samenleving.’
24 | VNG MAGAZINE
