VNG Magazine mei 2026 - Flipbook - Page 41
bedacht, waarom kan het niet anders? Daar zit een
grote meerwaarde, ook voor het land. Als je recht
wilt doen aan de democratie, moet je ruimte maken
voor dat afwijkende geluid. Anders krijg je een grijs
gemiddelde dat niet voor doorbraken zorgt.’
Simon Fortuyn herkent dat beeld. De wethouder van
Lansingerland en lid van de VNG-scoutingscommissie wijst met name op mogelijk ongewenste
bestuurlijke bijeffecten van ondervertegenwoordiging: ‘Lokale partijen spelen in veel gemeenten een
sleutelrol. Dan moet je ook zorgen dat hun kennis
en ervaring structureel worden meegenomen. Die
erkenning is er wel, maar de doorwerking kan beter.’
Van 26 naar 34 procent
Ook daarop richten ze zich met de Scoutingscommissie. De commissie zoekt en werft actief
onder lokale wethouders en raadsleden, benadert
mensen, enthousiasmeert ze en probeert ze – in
de woorden van Pastors – ‘soms gewoon over de
streep te trekken’. Het resultaat tot nu toe – een stijging van 10 naar 26 procent lokale vertegenwoordiging in VNG-bestuur en -commissies – is mooi
maar nog niet voldoende. Vanwege de groei van
lokale partijen naar de eerdergenoemde 34 procent
en hun aanwezigheid in meer dan 50 procent van de
colleges, moet het aandeel binnen de VNG nog 昀氀ink
stijgen. Bovendien kijken beiden verder dan alleen
een evenredige vertegenwoordiging. ‘We willen niet
alleen stoeltjes vullen,’ zegt Pastors, ‘we zoeken de
allerbeste mensen, de beste bestuurders, en willen
een stempel op het VNG-beleid drukken.’
Naam: Marike van Doorn
Leeftijd: 75
Partij: Lokaal Almelo Samen
Gemeente: Almelo
Functie: raadslid (tot 1 april 2026)
Actief in lokale politiek sinds: begin jaren 2000
VNG: Commissie Raadsleden en Grif昀椀ers
Periode: twee termijnen
‘Je moet zorgen dat je
ertussenkomttezi琀琀en’
Waarom stapte je in een VNGcommissie?
‘Dat begon rond de dualisering. De rol van de raad veranderde en ik
vond: als je meer verantwoordelijkheid krijgt, moet je ook zorgen dat
je invloed hebt. Ik zag wat de VNG deed en wilde daarbij betrokken
zijn. Het gaat immers om onderwerpen die uiteindelijk ook in je eigen
gemeente terugkomen!’
Hoe ben je erin gekomen?
‘Ik heb mezelf aangemeld. Je moet niet wachten tot je gevraagd wordt,
want dan gebeurt er vaak niks. In het begin was het best zoeken. In die
commissies zaten vooral wethouders en burgemeesters, en als raadslid moest je echt je plek veroveren. Je moet zorgen dat je ertussen
komt te zitten.’
Wat heb je daar gedaan?
‘Ik zat eerst vier jaar in de commissie Onderwijs. En vanaf 2016 in
de commissie Raadsleden en Grif昀椀ers. Daar hebben we onder meer
gewerkt aan horizontaal toezicht. Samen met grif昀椀er Paul Piket van
gemeente Breda heb ik daarvoor een ‘menukaart voor gemeenten’
ontwikkeld, als hulpmiddel voor toezicht en verantwoording richting
het rijk. Je denkt mee, je brengt in wat je in de praktijk tegenkomt en je
werkt aan praktisch toepasbare hulpmiddelen.’
Verweesde thema’s
Het argument dat ‘de lokale stem’ niet eenduidig is,
en mede daarom minder aandacht mag verwachten,
is volgens beiden een drogreden. ‘Lokale partijen
hebben niet één lokaal programma,’ zegt Fortuyn,
‘maar je kunt wel landelijk verweesde thema’s
benoemen en daar invloed op uitoefenen.’ Pastors:
‘Het belang van consensus wordt vaak overschat.
Je hoeft het niet overal over eens te zijn. Als je als
vertegenwoordigers van lokale partijen met elkaar
een top vijf van belangrijke landelijk verweesde
thema’s of richtingen afspreekt, is het prima als
twee daarvan voor jou minder relevant zijn, als die
andere drie aansluiten bij wat jij belangrijk vindt.
Zo’n lijst met echte fans per punt geeft meer energie
dan een grijzemuizenlijst waar niemand tegen is en
niemand warm van wordt.’
Wat leverde het jou op?
Lokale tafel
Zou je het anderen aanraden?
Om die breedte en lokale veelkleurigheid beter zichtbaar te maken, werkt de VNG aan nieuwe vormen
‘Ja. Maar je moet het wel zelf doen. Als je niet aan tafel zit, gebeurt
het zonder jou. Zo simpel is het.’
‘Ik heb er zelf een heleboel van geleerd en daar ben ik ook heel blij mee.
Het verbreedt je horizon: je kijkt verder dan alleen je eigen stad en ziet
wat er landelijk speelt op gemeentelijk niveau. Je krijgt meer inzicht in
hoe dingen werken en welke onderwerpen er spelen.’
Heeft dat je lokaal geholpen?
‘Ja, je wordt er effectiever van. Je weet beter waar beleid vandaan
komt en hoe je daar invloed op kunt uitoefenen. En je bouwt een netwerk op: je weet wie je moet bellen en waar je moet zijn als je ergens
tegenaan loopt.’
Hoe heb je het ervaren?
‘Als waardevol, maar je moet er wel in investeren. Het is niet iets wat
vanzelf gaat. Je moet je plek vinden en soms een beetje duwen. Maar
als je gemotiveerd bent, kun je echt iets bijdragen.’
MEI 2026 | 41
