VNG Magazine mei 2026 - Flipbook - Page 7
Column
GEWOON
BEGINNEN
Leonard Geluk is algemeen directeur van
de Vereniging van Nederlandse Gemeenten
Het Johan de Wi琀琀huis aan de Kneuterdijk in
Den Haag staat zo bol van geschiedenis dat ik
me afwisselend merkwaardig groot en dan
weer klein voel, als Alice in Wonderland. Waar
in dit imponerende huis van staat is het bordje
‘U bevindt zich hier in de historie’?
Het is de eerste samenkomst van het over
hedenoverleg. We treffen elkaar in een zaal
met ronde tafels, stijlvol gedekt met wit
damast. Er is een buffet met heel lekker
Indisch eten. Van de decentrale overheden
zijn we met de voorzi琀琀ers en directeuren van
de koepels (VNG, IPO, UvW). De ministers
van ‘onze’ departementen zijn aanwezig:
Pieter Heerma (BZK), Hans Vijlbrief (SZW),
Mirjam Sterk (Langdurige Zorg, Jeugd,
Sport), Thierry Aartsen (Werk en Participatie).
Het is een kennismaking en een weerzien. Bij
het eten zit ik naast Sharon Dijksma en Eelco
Eerenberg, de staatssecretaris van Financiën,
eerder wethouder in Utrecht en lange tijd
kompaan in de strijd om het geld voor de
jeugdzorg. We hebben allemaal
geschiedenissen met elkaar.
De staatsraad en oudcommissaris van de
Koning in Zeeland, Han Polman, betoogt na
het diner overtuigend hoe cruciaal goede
interbestuurlijke verhoudingen zijn voor het
oplossen van de grote maatschappelijke pro
blemen. In het coalitieakkoord is het advies
van zijn commissie omarmd. Vandaag
opnieuw alom hoopvolle instemming. Achter
de schermen speelt er natuurlijk van alles.
Maar grosso modo zijn we in overleg in een
constructieve sfeer die we in jaren niet
hebben gehad.
Dit huis van staat herbergt vier eeuwen
polderen en debat. Het is alsof het maant tot
goed bestuur. Van samen centraal en decen
traal door één deur gaan. De oude Johan de
Wi琀琀 had geen topdownmacht, voor alles was
hij afhankelijk van anderen. Toch – of mis
schien juist daarom – bracht hij de Republiek
der Zeven Verenigde Nederlanden een tijd
van economische en politieke bloei. Al brak
in 1672 het rampjaar aan. Johan en z’n broer
Cornelis kregen de schuld en werden ver
moord door een woedende menigte.
Wat zou het mooi zijn, en historisch genadig,
om in dit huis een akkoord te sluiten zoals
het Akkoord van Wassenaar in 1982. Toen
brachten werkgevers, bonden en het rijk
offers om de economie weer aan de gang te
krijgen. Zo’n breed maatschappelijk akkoord
nu kan beweging brengen in de grote vraag
stukken, van bestaanszekerheid en het onbe
grijpelijke stelsel van belastingen en toeslagen
tot woningbouw, energiezekerheid en maat
schappelijke weerbaarheid.
Voor de belangrijkste onderwerpen, wonen en
maatschappelijke weerbaarheid voorop, moe
ten voldoende middelen beschikbaar zijn.
Maar we lopen telkens tegen vaste 昀椀nanciële
kaders aan. Met een samenhangend akkoord
kunnen we de oplossingsruimte vergroten. We
kunnen vast niet alles meteen tot achter de
komma regelen, maar laten we gewoon begin
nen. Stap voor stap de goede kant op.
MEI 2026 | 07
