VNG Magazine september 2026 - Flipbook - Page 14
Interview Leonard Geluk
En we staan als overheden te vaak tegenover elkaar.
Het kan, kortom, nog wel een stukje beter.’
Hebben de afgelopen zesenhalf jaar je visie
op goed bestuur veranderd?
‘Niet echt veranderd, wel aangescherpt. Mijn start
bij de VNG viel samen met het begin van corona. Ik
heb die periode benut om met mensen te spreken, bij
gemeenten én het rijk, over wat onze agenda zou
moeten zijn. En daar kwam het punt van de lange
termijn heel sterk naar voren. Je ziet dat we bij alle
grote thema’s, van woningbouw tot asiel, niet verder
komen. Nederland staat stil, omdat we te veel bezig
zijn met de korte termijn. Het wordt tijd dat we durven kiezen voor de lange termijn.’
Is dat ook een oproep aan gemeenten?
‘Absoluut. En daar zit ook die stap naar voren in.
Heb het lef om keuzes te maken waar niet iedereen
blij mee is. Durf uit te leggen waarom pijnlijke keuzes nodig zijn, met het oog op de leefbaarheid van
Nederland op de lange termijn. Ik begrijp dat politieke partijen altijd bezig zijn met de volgende verkiezingen. Maar als de politiek alleen aan de korte
termijn denkt, los je vraagstukken als asiel, woningtekort, stikstof, energiecongestie niet op.’
Gemeenten worden geconfronteerd met
actuele crises en geldgebrek. Bestuurders
en politici worden bedreigd. Kunnen we die
stap naar voren en het langetermijndenken
wel van ze verwachten?
‘Er zijn heel veel redenen om de lange termijn niet
centraal te stellen. Maar feitelijk heb je dan stilstand. En er gebeurt momenteel zo veel – demogra昀椀sch, geopolitiek, rond het klimaat en AI – dat we
ons die stilstand niet kunnen permitteren. Voor een
aantal grote, moeilijke en gevoelige onderwerpen
hebben gemeenten alleen wel het rijk nodig. Ik vind
dat we als één overheid moeten optrekken, dat Den
Haag leiderschap moet tonen, maar dat ook gemeenten naar voren moeten stappen. Dat het bij de spreidingswet misging, komt omdat de rijksoverheid haar
eigen wetten ter discussie ging stellen. Dan wordt
het een politiek thema en wordt het lelijk. Als de
overheid op zo’n onderwerp gezamenlijk optrekt,
komt het hier op een goede manier uit.’
De eerste signalen van de nieuwe coalitie
in Den Haag waren hoopgevend. Heb je een
halfjaar later nog steeds het idee dat rijk en
regio er samen uit gaan komen?
‘Ik zou graag zien dat er een nieuw Akkoord van
Wassenaar komt, net zoals in 1982. Een breed
akkoord over de koers van Nederland, met een
14 | VNG MAGAZINE
gedeelde agenda voor alle betrokken organisaties.
In woord is het kabinet het daarmee eens. Maar de
praktijk is weerbarstiger. Ik hoop dat we bij het VNG
Jaarcongres een samenwerkingsagenda kunnen
presenteren. Dat we een deal sluiten die we kunnen
verdedigen.’
Zijn we anders weer terug bij af?
‘Nee. Met de samenwerkingsagenda willen we
goede afspraken maken rond thema’s als jeugdzorg,
asiel en migratie, maatschappelijke weerbaarheid
en woningbouw. Dat is heel hard nodig. Lukt dit niet,
dan vinden we dat heel erg. Maar ook dan hebben
we op een andere domeinen al goede stappen
gezet. De relatie is al beter dan met de afgelopen
kabinetten. We zijn in ieder geval goed in gesprek en
dat is veel waard.’
Zijn gemeenten en de VNG soms niet té kri
tisch op het rijk? Ook daar staan ze voor veel
moeilijke keuzes. Ze moeten met veel meer
belangen en partijen rekening houden.
‘Alles wat wij in strijd hebben weggezet, soms in
alle scherpte, begon bij een kabinet dat zich niet aan
de wet hield of afspraken niet nakwam. Dat is een
no-go. Dan moet je, ook naar je leden toe, assertief
zijn. Ik vind dat we dat als VNG goed en fair hebben
gedaan. Alleen wil je geen imago krijgen van een
permanente protestclub. De VNG wil een constructieve partner zijn.’
