VNG Magazine september 2026 - Flipbook - Page 16
Interview Leonard Geluk
Had dat anders gekund?
‘Dat denk ik niet. We konden niet bij gemeenten
aankloppen met een inhoudelijk verhaal zolang het
geld niet geregeld was. Maar we hebben de afgelopen jaren veel tijd verspild aan het rechtzetten van
fouten van vorige kabinetten. We zijn bezig geweest
met opruimen, niet met opbouwen. Nu wordt het tijd
om het weer over de inhoud te hebben.’
Een nieuwe fase dus. Is dat een goed
moment voor een nieuwe
algemeen directeur?
‘Dat vind ik lastig in te schatten.
Ik ben in elk geval erg blij
met een interne opvolger. Komt
er iemand van buiten de organisatie, dan levert dat toch vaak
een ander type agenda op.
Pieter Jeroense heeft als plaatsvervangend algemeen directeur
alle ontwikkelingen van de laatste jaren gesteund en mede in
gang gezet. Natuurlijk zal hij
dingen anders doen dan ik.
Maar hij gaat verder op de ingeslagen weg. Dat is voor mij toch
昀椀jn weggaan.’
‘Nee. Zij moeten net zo goed aan de bak. Binnen
veel gemeenten zijn ook dertig regelingen voor
armoedebeleid of te veel aanvullende eisen voor
bouwvoorschriften. Als je redeneert vanuit woningzoekenden of mensen in armoede, is dat ook helemaal niet logisch. En die ambitie vind ik eerlijk
gezegd best spannend. Het is nu eenmaal
makkelijker om te ageren tegen het rijk dan zelf
te veranderen.’
We zijn bezig
geweest met
opruimen, niet
met opbouwen.
Nu wordt het tijd
om het weer over
de inhoud te
hebben
Wat hoop je dat er de komende jaren
bereikt gaat worden?
‘Een andere manier van denken en samenwerken.
Als de VNG op een thema iets gedaan wil krijgen,
moeten we vaak bij meerdere departementen aankloppen. En dan maar hopen dat ze allemaal mee
willen en kunnen gaan. De Nederlandse overheid
werkt te veel vanuit de operatie van de departementen. Vanuit het thema wonen is de huurtoeslag slim
geregeld. Vanuit het belastingsysteem zijn toeslagen logisch. Maar als je denkt vanuit mensen, vanuit
een gezin in armoede bijvoorbeeld, kom je tot heel
andere conclusies. Ik hoop dat de VNG kan komen
tot een omkering van het beleid, waarin vanuit de
samenleving wordt gedacht. Als dát lukt, dan zie ik
de toekomst van het openbaar bestuur in Nederland
positief in.’
Wat is ervoor nodig om dat om te draaien?
‘De gebundelde denk- en organisatiekracht van onze
gemeenten. De VNG dus.’
Is dit niet nog veel moeilijker dan het
terugdraaien van besparingen?
‘Absoluut. Want dan strijd je tegen deelbelangen,
politieke systemen, machtsverhoudingen. Maar het
is die strijd waard.’
16 | VNG MAGAZINE
Stellen gemeenten zelf de mens al wel
genoeg centraal?
Je pleit voor een grote
systeemwijziging. En
werkt ondertussen met de
denktank Nederland 2040
aan een toekomstverhaal
voor Nederland. Zijn we als
land, met alle verschillende
belangen en ideeën, wel tot
zulke grote veranderingen
in staat?
‘Ja. Ik denk dat veel van de
irritaties voortkomen uit de
stilstand in Nederland. Grote,
gemeenschappelijke verhalen
kunnen verbindend werken. We
hebben juist een stip op de horizon nodig. Een soort
Akkoord van Wassenaar dus.’
Met Natuurmonumenten als een van de
partners?
‘Absoluut!’
Bij je aankondiging bij Natuurmonumenten
sprak je ook over langetermijndenken en
over een ‘stap naar voren voor een groener
Nederland’.
‘Dezelfde termen als bij de VNG, ja. Natuurbescherming is bij uitstek een zaak van de lange adem en
van samenwerken met verschillende overheden vanuit een duidelijke ambitie dat Nederland niet alleen
krachtiger en menselijker maar ook groener moet
worden. En ook daar zou ik meer vanuit de uitvoering willen gaan redeneren. Ik denk dat ik daar weer
met dezelfde thema’s te maken krijg.’
Gaan we je nog veel zien in de gemeentewereld?
‘Zeker weten. Het beleidsveld natuur zit bij provincies en het kabinet is verantwoordelijk voor de
ruimtelijke inrichting van Nederland. Maar gemeenten zijn een ontzettend belangrijke partner om
het groene karakter van Nederland uit te bouwen.
En om mooie nieuwe plekken in Nederland
te realiseren.’
