VNG Magazine september 2026 - Flipbook - Page 36
groot en botsen woningbouw, waterbeheer en
natuurbehoud voortdurend.
'Natura 2000, de Nieuwe Hollandse Waterlinie,
beschermd landschap, weidevogelgebied. Eigenlijk
alle beperkingen die Nederland kent, liggen hier bij
elkaar', vertelt Verheijen. 'Dat zijn deels provinciale
opgaven, maar als gemeente krijg je er dagelijks
mee te maken. Wil je woningen bouwen en voorzieningen in kleine kernen behouden of uitbreiden, dan
loop je daar echt tegenaan.'
Preventief toezicht
gemeente het gehele Wijdemerengebied een te
grote toevoeging vond, vertelt Verheijen. ‘In het verleden is splitsen vaker gedaan. Denk aan Haren in
Brabant of Meerlo-Wanssum in Limburg. Maar binnen Wijdemeren was in het 25-jarig bestaan van de
gemeente toch een samenhang tussen de oude
gemeenten ontstaan. Hier leeft een gevoel van
samen uit, samen thuis. De raad wilde daarom
niet splitsen.’
Hilversum dus. Maar niet alleen
omdat de andere gemeenten
geen match bleken. Ook omdat
de onderhandelingen met de
mediastad bijzonder gelijkwaardig verliepen. ‘Dat hebben we
samen echt goed gedaan. Vroeger had je nog wel eens centrumgemeenten die alleen maar
dachten aan groter worden, aan
bedrijventerreinen uitbreiden,
woningbouwlocaties maken. In
plaats daarvan zei Hilversum:
wij kunnen onze opgaven aan,
maar een buur in nood help je.’
Het zijn
stichtelijke woorden,
maar ik denk dat
ons in Nederland
meer bindt dan
scheidt
Zulke uitdagingen vragen om
een uitvoeringskracht die niet
meer bij de gemeente past.
Inwoners merken dit ook in
de portemonnee: Wijdemeren
behoort tot de gemeenten met
de hoogste OZB van Nederland.
'En dat is ook een eerlijk gesprek
dat je met inwoners moet voeren', zegt Verheijen. 'Zelfstandig
blijven heeft gevolgen. Je hebt
minder slagkracht, bestuurlijk én 昀椀nancieel.'
Daarom zong het woord fuseren al langer rond in de
gemeente. Rond 2015 wilde de provincie Wijdemeren zelfs gedwongen samenvoegen met Hilversum,
een poging die in 2017 werd gestaakt toen een
nieuw beleidskader herindeling van bovenaf niet
meer toestond. Daarmee verdween het gedwongen
traject, maar niet de problemen van Wijdemeren.
In 2023 werd de 昀椀nanciële situatie na de gemeenteraadsverkiezingen zo nijpend dat de provincie de
gemeente onder preventief toezicht stelde. Wijdemeren moest zijn begroting en wijzigingen vooraf
laten goedkeuren. Met andere woorden: alsnog
wég autonomie. Reden genoeg voor de raad om nu
serieus naar herindeling als langetermijnoplossing
te kijken.
Die buur heeft wel echt een andere
identiteit. Botsen jullie niet een beetje?
‘Het zijn stichtelijke woorden, maar ik denk dat
ons in Nederland meer bindt dan scheidt. We
hebben het vaak over het kleine land met verre
uithoeken. De regio versus de Randstad. Maar de
mensen in Kortenhoef zijn echt niet anders dan
in Hilversum.
Je ziet wel dat een dorp anders is ingericht. Qua
mobiliteit, voorzieningen, vrijwilligerswerk, verenigingen. En na 1 januari verandert Hilversum wel. Ze
krijgen er 35 procent meer mensen bij. De gemeenteraad zal van samenstelling veranderen en daarmee ook de identiteit. Het wordt een gemeente die
bestaat uit wijken én dorpen. Die laatste werken
soms net iets anders.’
Samen uit, samen thuis
Wijdemeren besloot drie gemeenten uit te nodigen:
Stichtse Vecht, Gooise Meren en Hilversum. ‘We
vroegen alle drie een liefdesbrief te schrijven’, vertelt
Verheijen. 'Niet alleen om te vertellen wat zij ons
kunnen bieden, maar vooral: stel, wij zouden samen
herindelen, hoe zien jullie dat voor je? Wat zouden
jullie van ons wensen?'
Hilversum en Gooise Meren stonden open voor een
verkenning. Die laatste had zijn oog echter op maar
de helft van de Wijdemerense dorpen, omdat de
36 | VNG MAGAZINE
Heeft u een voorbeeld?
‘Denk aan evenementen. In Hilversum zijn er meer
evenementensubsidies dan wij als gemeente nu
hebben. Maar ik heb nog nooit iemand in een van
onze dorpen horen zeggen dat ze subsidie nodig
hebben. Mensen zijn hier veel meer gewend om
evenementen met vrijwilligers te organiseren. Dat
geld hebben we niet per se nodig. Maar wel de
ruimte om het te blijven doen zoals we dat hier
gewend zijn. Dus niet met extra eisen die horen bij
subsidies in een stedelijke omgeving.’
