VNG Magazine september 2026 - Flipbook - Page 8
Signal
Sharon
Voorzi琀琀er van de VNG en burgemeester van Utrecht
Sharon Dijksma signaleert wat er speelt in de lokale
politiek. Met Kiki Bakker (eigenaar van Mens&Politiek en
auteur van ‘De Magie van de Achterkamertjes’) spreekt zij
over politiek handwerk.
Kiki
Hoi Sharon, Ik heb een boek geschreven om nieuwe (en meer ervaren) politici het politieke
handwerk te leren. Jij hebt zowel lokaal als landelijk veel ervaring. Hoe heb jij het politieke
handwerk eigenlijk geleerd?
14:23
Hoi Kiki, Mooi initiatief! Als ik terugkijk, heb ik het politieke handwerk eigenlijk vooral geleerd door
het gewoon te doen. Natuurlijk leer je veel uit een partij, van collega’s en van ervaren bestuurders,
maar uiteindelijk zit de grootste leerschool in de praktijk. In de Tweede Kamer, als staatssecretaris,
wethouder en nu burgemeester heb ik steeds gemerkt dat politiek mensenwerk is. Luisteren,
belangen begrijpen, soms 昀氀ink onderhandelen en accepteren dat je niet altijd je zin krijgt. En
misschien wel het belangrijkste: dicht bij jezelf blijven. Mensen prikken er snel doorheen als je
een rol gaat spelen. Politiek is voor mij altijd gegaan over verbinden, staan voor je besluit en
verantwoordelijkheid nemen, ook als dat ingewikkeld is.
14:47
Kiki
Mooi en herkenbaar. Maar leren door te doen, betekent ook fouten durven maken. In de politiek
kan iedereen dat meteen zien. Kun je je nog een ‘fout’ herinneren uit jouw eigen begintijd, en wat je
daarvan geleerd hebt? Mag je fouten maken in de politiek?
14:49
Natuurlijk maken politici ook fouten en niks menselijks is mij vreemd. Maar hier zit echt een
spanningsveld. In de Nederlandse politiek ligt elke fout meteen onder een vergrootglas. Door sociale
media (die in mijn begintijd nog geen gegeven waren) en de snelheid van het publieke debat ontstaat
soms het gevoel dat je je geen enkele fout kunt veroorloven. Maar er is wel verschil tussen verwijtbaar handelen en een inschattingsfout. Dat onderscheid maken we soms te weinig.
Ik kan me herinneren dat we indertijd als fractie weleens een fout hebben gemaakt met een
stemming. En als een stemming eenmaal is vastgesteld kan dat niet meer worden teruggedraaid.
Het heeft dan procedureel wat voeten in de aarde om dat weer via een andere constructie te
herstellen. De les die je daaruit trekt, is dat een fout ook hersteld kan worden (ook al kost dat soms
wat meer moeite) en dat je altijd een dubbelcheck doet op het stemadvies aan de fractie.
Het is dus van belang hoe je ermee omgaat. Kun je erkennen dat iets niet goed is gegaan, ervan
leren en verdergaan? Dat vind ik veel belangrijker dan doen alsof je altijd gelijk hebt. Politiek vraagt
om moed, en daar hoort ook bij dat niet alles in één keer perfect gaat.
14:59
Kiki
Dat is voor mij echt politiek handwerk: een fout zien, daarop niet in de verdediging schieten,
maar sneller schakelen en de fout herstellen. Daar heb je vaak heel wat vaardigheden voor nodig!
In mijn boek besteed ik ook veel aandacht aan vaardigheden die eigenlijk ieder mens zou moeten
ontwikkelen. Thema’s als empathie, het belang van de ander kunnen snappen, relaties herstellen na
of zelfs in een crisisperiode. Zoals je zegt, het is en blijft mensenwerk.
Ik hoop dat we wat trots gaan uitdragen op dat onzichtbare politieke handwerk, en op de politici
zelf. Als we laten zien wat daar achter de schermen voor moois gebeurt, hoe samenwerken kan leiden tot echt resultaat, dan is dat iets om trots op te zijn. Zeker als we beseffen dat mensen daar
geen opleiding voor hebben maar dat onderweg in de praktijk allemaal moeten leren en tegelijk
moeten kunnen. Dat we met elkaar uitdragen: zo werkt democratie ook achter de schermen en dat
leidt tot de goede dingen.
15:04
8 | VNG MAGAZINE
